Hệ mới nhất lụy tăng giá

Trong khi đó, tổng cầu của nền kinh tế vẫn suy yếu, mà việc tăng tổng cầu để xúc tiến tăng trưởng tuồng như chỉ còn chờ mong vào tăng đầu tư, nhất là đầu tư từ nhà nước. Nhưng nếu bóng ma lạm phát cao tái xuất, việc tăng đầu tư sẽ không còn cơ hội, bởi mục tiêu lớn nhất trong năm nay vẫn là giữ ổn định vĩ mô. Như ĐTTC đã phân tách, dù rằng CPI tháng 7 chỉ tăng 0,27% so với tháng 6, nhưng nếu tính theo chu kỳ 12 tháng như thông lệ quốc tế, lạm phát đến hết tháng 7 đã tăng 7,29%, tức bình quân 7 tháng tăng 6,81%, đều cao hơn mức lạm phát của năm 2012. Bởi thế, đích khiên chế lạm phát năm 2013 thấp hơn năm 2012 đang ngày càng rời xa. Trong tháng 6 và tháng 7-2013 giá xăng đã liên tiếp được điều chỉnh tăng tới 3 lần (tổng cộng tăng 1.279 đồng/lít), đưa giá xăng Ron92 lên đến 24.578 đồng/lít, cao nhất từ trước tới nay. Nhưng việc tăng giá xăng có vẻ chưa dừng lại. Thông tin từ các doanh nghiệp kinh dinh xăng dầu cuối tuần qua cho biết họ đang chịu lỗ khoảng 500 đồng/lít xăng do giá thế giới nối tăng. Bấy lâu, việc doanh nghiệp kêu lỗ bao giờ cũng là tín hiệu mở đường cho đợt tăng giá mới. Kết hợp với việc giá điện tăng 5%, chắc chắn lạm phát từ nay đến cuối năm sẽ biến động mạnh. Hiện có nhiều tính toán về tác động của giá điện tới lạm phát. Theo một chuyên gia từ Tổng cục Thống kê, việc tăng giá điện 5% sẽ tác động trực tiếp và gián tiếp qua phí tổn đầu vào sinh sản hàng hóa và dịch vụ, lạm phát theo năm sẽ bị đẩy lên thêm 0,3 điểm phần trăm. Kéo theo đó, tốc độ tăng trưởng GDP cả năm sẽ giảm khoảng 0,04 điểm phần trăm. Trong khi đó, Hiệp hội Thẩm định giá Việt Nam nhận định giá điện tăng 5% sẽ tác động trực tiếp ở vòng 1 làm tăng CPI khoảng 0,123%, cộng với tác động của việc điều chỉnh giá một số hàng hóa khác, khả năng CPI tháng 8 sẽ tăng khoảng 0,5%. Nhiều nhận định khác cũng cho rằng Kết hợp khả năng giá xăng tiếp chuyện tăng và giá điện tăng 5%, lạm phát có thể tăng 1,4-1,5% trong tháng 8. Các tính toán trên, dù khác nhau về số liệu nhưng đều chung ý kiến là lạm phát sẽ tăng lên. Tuy nhiên, đó mới chỉ là tính hạnh thuần túy trên số liệu. Còn thực tiễn, việc “té nước theo mưa” trong tăng giá mới là điều đáng lo ngại. Hiện đã có một số mặt hàng rục rịch tăng theo giá xăng, giá điện. Bên cạnh đó, từ nay đến hết năm đợt tăng giá lần này sẽ mang về khoảng 3.000-4.000 tỷ đồng cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Điều đó cũng đồng nghĩa nền kinh tế phải tăng chi thêm chừng đó. Theo tính nết, các ngành sinh sản sẽ phí tổn thêm khoảng 1.800 tỷ đồng. Như vậy, uổng sinh sản, kinh doanh của doanh nghiệp sẽ tăng và đẩy giá thành sản phẩm tăng ở chừng độ một mực, gây sức ép đẩy giá sản phẩm đầu ra tăng. Đó là chưa kể tới đợt tăng 9,5% lương tối thiểu từ 1-7 vừa qua cũng sẽ tác động tâm lý tăng giá hàng hóa. Phân tích các vấn đề trên để có thể thấy rằng việc tăng giá điện từ ngày 1-8 vừa qua giống như một ngòi nổ được kích hoạt dẫn tới một loạt hệ lụy khác. Đó là tác động dây chuyền tới lạm phát, có thể làm giá cả hàng hóa tăng cao vào dịp cuối năm, trong khi sức mua của thị trường vẫn rất yếu. Điều này có thể gián tiếp làm đình trệ sinh sản, doanh nghiệp đã khó khăn càng khó khăn thêm. Thậm chí, lạm phát cao cũng có thể khiến cố giảm lãi suất của ngành ngân hàng phải đổi chiều, thời cơ gia tăng đầu tư để kích thích tổng cầu sẽ không còn, đồng nghĩa với mục tiêu tăng trưởng cao hơn năm trước sẽ rất khó trở thành hiện thực. Điều quan trọng khác là vấn đề niềm tin. Kinh tế khó khăn trong các năm qua đã khiến niềm tin càng ngày càng suy giảm. Trong khi các điểm nghẽn của nền kinh tế còn chưa được tháo gỡ, đời sống người dân chưa được cải thiện, các mặt hàng cần yếu lại đua nhau tăng giá. Hơn nữa, cả giá xăng và giá điện đều chọn cách tăng theo kiểu “đánh úp”, gây bất thần và thiếu sáng tỏ càng làm niềm tin bị xói mòn, khó lòng củng cố